Frauderende journalisten zijn gelijker dan frauderende wetenschappers

04-10-2013 14:19

Onderzoeks-en wetenschapsjournalist Frank van Kolfschooten schreef het boek “Ontspoorde wetenschap”. In het boek komen fraude- en plagiaatzaken (het manipuleren van onderzoeksdata) in de wetenschap naar voren die meestal buiten de publiciteit zijn gehouden door onderzoeksinstituten en universiteiten. Frank van Kolfschooten maakte daarmee handig gebruik van de enorme publiciteit over de frauderende hoogleraar sociale psychologie, Diederik Stapel dat in feite de aanleiding vormde voor zijn boek. De affaire -Stapel kwam aan het licht toen studenten de onderzoeksresultaten van Stapel niet vertrouwden en dit meldden bij hun decaan. Het college van Bestuur van de Universiteit van Tilburg stelde met onmiddellijke ingang de hoogleraar op non-actief en er werd een vertrouwenscommissie ingesteld om de publicaties van Stapel te onderzoeken. De affaire-Stapel laat zien dat een universiteit als dat van Tilburg correct weet te handelen in het geval er vermoeden bestaat van een wetenschapper die data manipuleert, of plagiaat pleegt. Maar wat beweert Van Kolfschooten in zijn boek:

“dat universiteiten door ondeugdelijke procedures en gebrek aan expertise geregeld falen bij de afwikkeling van schandalen.”

Dit is dus in tegenspraak met hoe de universiteit van Tilburg heeft gehandeld in de affaire-Stapel.

Het is dus nogal een tendentieuze bewering van journalist Van Kolfschooten. Maar erger is om een wetenschapper te beschuldigen van plagiaat terwijl dat helemaal niet waar is. De journalist heeft tot tweemaal toe deze aantijgingen gedaan aan het adres van hoogleraar Corperate Governance, Professor Pluijm. Er is zelfs een onderzoek geweest naar het proefschrift van Prof. Pluijm en hij stelt op zijn blog:

“Op basis van het onderzoek heeft Nyenrode geconstateerd dat er geen sprake was van plagiaat maar wel van wetenschappelijke onzorgvuldigheid. “ 

En verder stelt hij:

 “Wie wetenschappelijk publiceert, weet dat er door slordigheid onbewust plagiaat kan voorkomen. Dat is ook de reden dat ik mij erger aan het gemak waarmee FvK (Frank van Kolfschooten, journalist) mij in eerder genoemde boekbespreking plaatst in het rijtje fraudeurs aan de Erasmus Universiteit zoals Dirk Smeeters en Don Poldermans.”

Wat is zijn belangrijkste kritiek op de journalist?

“Dat is eigenlijk voor mij het belangrijkste punt van kritiek op FvK. Hij gaat uit van het slechte maar de meeste wetenschappers zijn echt ten goede trouw en werken vol inzet en bezieling in het vakgebied wat ze boeit en inspireert. Waarom zouden ze dan bewust plagiaat gaan plegen, zoals FvK in mijn geval denkt? Waarom dacht u dat ik bijna 2 kostbare manjaren heb besteed aan het schrijven van mijn leerboek "Grondslagen van Corporate Governance?"

Maar nu komt het belangrijkste: Is de journalist Frank van Kolfschooten net zo kritisch naar zijn eigen beroepsgroep, de journalisten en met name het belangrijkste boegbeeld van de misdaadjournalistiek, Peter R. de Vries?  

Uit e-mailcontact met de auteur blijkt de journalist heel wat milder te zijn over Peter R. de Vries.

“Bart Middelburg heeft geschreven over Peter R in een van zijn boeken.”  (dus dat is blijkbaar voldoende). En hij (Peter R. de Vries) heeft veel goed werk gedaan, maar de zaak- Hörchner vertrouw ik inderdaad ook niet. Ook denk ik dat hij ernaast zit in de zaak-Louwes. Van die andere zaken ken ik de details niet (Holloway wel natuurlijk).

 

Van Kolfschooten blijft erg aan de oppervlakte over dat Peter R. de Vries in zijn uitzendingen over een aantal strafzaken gemanipuleerd heeft zoals het TV-programma Medialogica over de zaak Holloway laat zien (er komt nog een vervolg op 17 oktober). Maar ook vooral in de zaak Bolhaar (onlangs verzoek tot herziening) en natuurlijk ook in de zaak Koos H. Bijvoorbeeld met de psychiater die helemaal geen psychiater bleek te zijn. Dit alles is geen reden voor de journalist Van Kolfschooten om collega journalisten als Peter R. de Vries eens nader onder de loep te nemen en net zo onder vuur te nemen zoals hij dat bij wetenschappers ook heeft gedaan. Want wat is nu het verschil tussen een frauderende wetenschapper of een frauderende journalist?

Maar zijn er binnen de journalistieke wereld wel deugdelijke procedures en expertise geregeld, dit in tegenstelling tot wat Van Kolfschooten beweert in zijn boek dat dit binnen de universitaire wereld er niet zou zijn? Het antwoord is nee; want Peter R. de Vries kon deze week weer bij allerlei talkshows (inzake Volkert van der G.) gewoon vrolijk aanschuiven alsof er niets aan de hand is (dat hoeft een manipulerende of data fingerende wetenschapper niet te proberen).

Van Kolfschooten meent wel ‘harde noten te moeten kraken’ over de wetenschappelijke wereld (wat hem overigens geen windeieren heeft gelegd). Maar als hem misstanden/schandalen worden voorgelegd die zijn eigen beroepsgroep betreffen dan bagatalliseert hij dit, want het wordt natuurlijk vervelender als het dichter bij huis komt...

En het is niet dat de journalist geen verstand heeft van misdaadjournalistiek want hij is notabene eindredacteur van het true crime magazine Koud Bloed.

De conclusie is helaas dat zelfreflectie/zelfkritiek binnen de journalistiek ver te zoeken is, journalisten menen boven iedere kritiek verheven te zijn. Schandalen komen binnen de journalistiek zogenaamd niet voor en als ze er wel zijn wordt er over gezwegen. 

 

nl.wikipedia.org/wiki/Frank_van_Kolfschooten

nl.wikipedia.org/wiki/Diederik_Stapel

www.foliaweb.nl/wetenschap/de-affaire-stapel-in-vijf-vragen/

www.professorpruijm.com/2012/11/plagiaatprofessor.html